Het laatste hoofdstuk

Sommige van mijn verhalen in mijn weblog hebben de titel van een hoofdstuk uit de Toverberg. Van hoofdstuk zes gebruikte ik alleen 'Veranderingen'. Ik vertelde over patienten die gaan en komen, over de ellenlange discussies tussen Settembrini en Naphta met Hans Castorp en zijn neef Joachim. Niet over 'Sneeuw', terwijl dat toch een belangrijk verhaal is binnen hoofdstuk zes.

Hans Castorp verdwaalt tijdens een skitocht en gaat op een gegeven moment hallucineren. Hij droomt idyllisch, maar ook gruwelijk. En zo worden alle metaforen van de Toverberg in beeld gebracht: tijd en ruimte, ziekte en gezondheid, natuur en de metafysische wereld.

Ik begrijp wel waarom waarom dit boek het boek de boeken is genoemd. Het bestrijkt het menselijk denken aan het begin van de vorige eeuw, in al zijn beperkingen en maar ook zijn mogelijkheden; dat alles op een unieke locatie, in een unieke tijd.
De Toverberg wordt ook wel een doktersroman genoemd. Dokters zijn er om mensen beter te maken, maar hebben helaas ook vaak te maken met het uitzichtloze lijden van de mensheid. Zij worden bij uitstek geconfronteerd met de onvermijdelijke, falende kant van hun beroep.

Op school maak je als docent eigenlijk hetzelfde mee. Je wilt leerlingen ook beter maken, maar vaak faal je, omdat je de hersenen en andere vaardigheden van leerlingen maar tot op zekere hoogte kunt beïnvloeden. Er spelen zoveel factoren een rol. 

Ik heb tijdens de afgelopen maanden veel kunnen nadenken over onderwijs, en die periode was en is mooi, zo aan het bijna-einde van mijn carrière. De mooiste momenten waren die waarin ik mijn leerlingen persoonlijk iets heb kunnen meegeven. Een inzicht, een zelfvertrouwen, een enthousiasme, een gewaarwording. Contact van mens tot mens, zinvol, leerzaam, warm. En duurzaam; niet alleen voor vandaag maar misschien wel de rest van hun leven.

Ik heb hier ook veel geleerd. Dat ik heel goed mezelf kan amuseren op twintig vierkante meter. Dat ik kan genieten van kleine dingen: van in mijn eentje de natuur intrekken, van in de zon zitten in mijn mooie stoel, van eropuit trekken in stille weekenden zonder familie of vrienden om me heen, van het feit dat ik opeens Duits kan spreken. En: dat chronische astma zo'n verstrekkende gevolgen heeft.

Ik heb ervaren hoe belangrijk het is dat kinderen en volwassenen aardig zijn voor elkaar. Het lijkt wel alsof mensen met beperkingen of problemen mooiere mensen zijn doordat ze zoveel hebben meegemaakt. Nu ik zelf alleen ben zijn die relaties nog veel belangrijker. 

Afgelopen weekend was mijn broer Luc hier. Wat een fijne ervaring om met een vertrouwd en geliefd persoon om te gaan! En wat hebben we lekker en pittig gewandeld.

Rest mij hoofdstuk zeven. En nog zeven schooldagen.

PS Wie weet de namen van de bloemen? Ik ken alleen de primula en het Maarts viooltje